Category Archives: Tôi và thế giới (I & the world)

Các bài viết chia sẻ trải nghiệm sau mỗi chuyến đi, các câu chuyện từ phía bạn bè quốc tế.
Các thông tin hội nhập liên quan đến các vấn đề của thanh niên, chia sẻ học bổng thanh niên

HAI NGƯỜI CHA, HAI ĐỨA TRẺ VÀ MỘT THÍ NGHIỆM CHO ĐỊNH NGHĨA VỀ GIA ĐÌNH

Standard

Đây là điều mà tôi sẽ làm vào Ngày của Cha với hai đứa con tôi – một đứa 6 tuổi và một đứa 3 tuổi. Đứa nhỏ hơn sẽ dậy vào lúc 5:52 (nó không bao giờ cho tôi thêm 8 phút có thể thay đổi tất cả ấy) và quấy rầy anh trai nó ở giường tầng trên. Chồng tôi sẽ đưa chúng xuống nhà để cho tôi có thể ngủ thêm, nhưng thực ra tôi sẽ chỉ nằm trên giường với cái điện thoại cho tới khi cơn thèm cafe kéo đến. Chồng tôi sẽ làm bánh kếp nếu như anh ấy hứng lên, hoặc không thì sẽ là những bát ngũ cốc. Cũng khá đặc biệt nhưng đó là những gì diễn ra vào mọi sáng Chủ nhật trong nhà tôi.

B-YPWSACEAAaJoh.jpg

Chúng ta đều biết rằng gia đình mà ta có được là dựa vào cả may mắn và sự lựa chọn. Khi tôi còn ở cái tuổi chưa lớn hẳn nhưng đã không còn là trẻ con, bố tôi đã bỏ nhà đi. Gia đình đầu tiên ấy của tôi tan đàn xẻ nghé, nhưng điều này lại giải thoát cho tôi, giúp tôi xây dựng được một gia đình mới theo ý tôi. Tôi đã lấy người đàn ông tôi yêu khi bang California cho phép, chúng tôi nhận con nuôi để xây dựng gia đình mình khi bang New York cho phép. Nhìn từ ngoài vào, với hai ông bố và hai đứa trẻ được nhận nuôi, gia đình của chúng tôi trông như một thí nghiệm vậy. Thế nhưng, chẳng phải mọi gia đình đều là một thí nghiệm hay sao?

Điểm đặc biệt của gia đình tôi, điều khiến nó khác biệt so với những định kiến bảo thủ về một gia đình kiểu mẫu, đã cho tôi những góc nhìn đa chiều về thế nào là một cuộc sống gia đình kiểu Mỹ. Và điểm đặc biệt ấy có những lợi thế của nó.

Là hai người đàn ông, chúng tôi không bị giáo huấn bởi những bậc cha mẹ ông bà “thực thụ” hay bởi những người lạ về việc đồng hồ sinh học của chúng tôi hoạt động thế nào – điều mà xảy ra với mọi người phụ nữ tôi quen biết. Khi trở thành những ông bố, vẫn có vài người hoài nghi không biết chúng tôi ưu tiên sự nghiệp hay con cái. Chồng tôi và tôi chia đôi sòng phẳng việc nhà. Tôi đã từng được khen bởi những phụ nữ qua đường chỉ đơn giản vì tôi đang đi cùng những đứa con của tôi; có lẽ họ nghĩ là tôi có một người vợ đang ở nhà tận hưởng chút thời gian cho riêng mình trong khi tôi làm việc đó. Tiêu chuẩn mà xã hội đặt ra cho những ông bố là quá thấp, vậy nên chúng tôi không gặp khó khăn gì để bước qua.

Khi những người đồng tính lấy nhau với mong muốn xây dựng một gia đình bình thường, chúng tôi không còn là những kẻ ngoài cuộc như trước đây nữa. Được chào đón và chấp nhận bởi một xã hội vẫn còn nghi ngờ sự tồn tại của chúng tôi là một đặc quyền, ngay cả khi phải nhận những phản bác từ chính những người đồng tính nhưng không muốn lập gia đình hay có con. Dù vậy, tôi thừa nhận một quan điểm rằng có một số những thỏa hiệp không thể và không nên được tôn trọng.

Dù có may mắn đến đâu, sự kì thị người đồng tính và sự phân biệt chủng tộc vẫn còn đó – các con chúng tôi là người da đen, tôi da nâu còn chồng tôi là người da trắng. Mẹ của bạn cùng lớp con tôi chưa bao giờ trả lời e-mail của tôi về việc sắp xếp một buổi chơi chung cho chúng: là cô ta không để tâm hay không muốn dính dáng gì tới chúng tôi? Những ánh nhìn trên tàu điện ngầm chưa bao giờ biến thành những nụ cười: là họ bối rối hay tàn nhẫn? Đó chỉ là những suy nghĩ thoáng qua; chúng tôi thường dành ít thời gian lo nghĩ về những thứ như thế để tập trung vào việc là một gia đình thực thụ.

o-FATHERS-DAY-GAY-DADS-facebook.jpg

Với bánh mì chuối và những bữa tối cho bốn người, những buổi tập đá bóng và lớp học nhảy, thư viện và sân chơi, gia đình của chúng tôi vẫn bám sát định nghĩa của một gia đình lý tưởng khi chúng tôi có thể thách thức thành kiến của một số người. Những thành kiến này nên bị thách thức như thế. Gia đình là bất kì điều gì bạn gọi là “gia đình”.

Một cộng đồng đồng tính nam lớn tuổi hơn tôi một chút đã từng xây dựng gia đình cho mình giữa lòng đại dịch AIDS. Con cái của họ đi học tại các trường công lập trong thành phố New York – nơi mà họ lần đầu tiên nhận ra rằng gia đình là một thứ có thể tự thu vén theo bất kì cách nào khi cần thiết. Cha mẹ đẻ của các con trai tôi là một phần vô hình nhưng không thể thiếu trong quá trình xây dựng một gia đình kiểu Mỹ của chúng tôi; họ là những người biến chúng tôi thành một gia đình.

family-027.jpg

Con trẻ, giống như tất cả mọi người, có khả năng hiểu được rằng ta có thể hạnh phúc với những gì ta có, cũng như buồn vì những gì ta không có. Sẽ có một giây phút nào đó các con trai tôi sẽ buồn vì không có cha mẹ đẻ, và những khoảnh khắc như thế không có liên quan gì đến tôi hay chồng tôi cả. Còn bây giờ, vì chúng vẫn còn nhỏ, tôi sẽ nghĩ về những khoảnh khắc đó thay cho chúng. Chúng vẫn còn dễ nhớ dễ quên. Một cuộc chuyện trò về bạn bè chúng trông giống cha mẹ ra sao làm tôi cảm thấy bứt rứt khi tưởng tượng rằng, các con tôi lớn lên phải băn khoăn rằng liệu trên đời này trông chúng giống ai nhất. Một buổi thăm trường khiến tôi nhận ra rằng một ngày nào đó, trong lớp Văn học, chúng sẽ được giao một bài viết tự thuật, và khi đó chúng sẽ nhận ra chúng khác với bạn bè xung quanh như thế nào.

Tôi cũng vậy; tôi hạnh phúc với những gì tôi có và buồn vì những gì tôi không có. Tôi đau khổ vì một người cha tôi không thể có, nuổi tiếc cái gia đình tan vỡ ngày ấy nhưng lại hân hoan vì gia đình mà nay tôi đã gây dựng được.

Tôi không thể nhớ được mình như thế nào khi còn là một đứa trẻ 6 tuổi, 3 tuổi lại càng không. Tôi còn không biết tôi thức dây khi nào, tôi đã ăn gì cho bữa sáng. Dù vậy, tôi vẫn nhớ vào một Ngày của Cha nào đó, chúng tôi đã tặng bố tôi một lọ kem cạo râu Old Spice. Tôi vẫn nhớ mang máng màu trắng của cái chai và màu xám xám của cái nắp ấy.

Tất nhiên là mẹ tôi đã mua món quà ấy. Bà một mực cho rằng đấy là một điều mà người ta đều làm. Cha mẹ tôi là dân nhập cự, và sự thích nghi với nền văn hóa mới được cho là một bước thông minh.

Cha mẹ tôi thích nghi rất tốt, thậm chí có thể là quá tốt. Ngoài lọ kem cạo râu ấy, tôi không thể nhớ nổi một điều gì khác về một Ngày của Cha nào trong gia đình chúng tôi. Và rồi vào một thời điểm nào đó, bố tôi tự giải thoát mình khỏi gia đình, đi xa, và làm lại cuộc đời mình. Không hẳn là một giấc mơ Mỹ, nhưng chắc chắn là một trải nghiệm kiểu Mỹ.

Bố tôi có xuất hiện ở một số dấu mốc của cuộc đời tôi (lễ tốt nghiệp đại học của tôi) nhưng bỏ lỡ một số dấu mốc khác (đám cưới của tôi). Khi nghe tin về thành tựu lớn nhất trong sự nghiệp của tôi, ông ấy gửi cho tôi một chiếc e-mail – một chiếc e-mail hào hiệp và chân thành, nhưng vẫn giống như là một thứ bạn thường nhận được từ một đồng nghiệp hơn là từ một người cha. Thế nhưng, đây là cuộc sống gia đình cơ mà, phải không? Mọi gia đình đều có những thiếu sót – những điều được tự hiểu là những giới hạn tất yếu của một gia đình.

Có vài người cha biến mất. Có những người ở lại rất lâu. Có những người lại tàn nhẫn. Đôi khi có những người không ruột thịt – cha của bạn đời hay một người bạn lớn tuổi – xuất hiện và đóng vai một người cha trong cuộc đời bạn. Chúng ta đều biết nhưng lại hay quên điều này. Cha mẹ tôi chính là những người tham vọng xây dựng một gia đình kiểu Mỹ, và vì thế họ đã cho tôi thấy những hạn chế của tiêu chuẩn ấy. Tôi mừng là họ đã làm vậy.

Giờ đây, là một người cha, tôi không cần sự khích lệ nữa; tôi không cần kem cạo râu. Bố tôi là người cho tôi thấy rằng làm cha là một sự ràng buộc trách nhiệm suốt đời. Tôi hy vọng một ngày nào đó được dự lễ tốt nghiệp của con, được chuẩn bị bài phát biểu tại lễ cưới hay đưa ra những lời khuyên về chuyện nhà cửa. Tôi không cần sự biết ơn của bọn trẻ cho những điều này. Đó chỉ là những điều mà những người cha sẽ làm, mặc dù thực ra có thể được làm bởi bất kì ai.

Tác giả: Rumaan Alam.

Dịch: Lan Nhi

Biên tập: Minh Sơn

Advertisements

Đội lốt đạo đức để làm tổn thương người khác còn ghê sợ hơn là phán xét công khai

Standard
Đội lốt đạo đức để làm tổn thương người khác còn ghê sợ hơn là phán xét công khai

giá trị đạo đức là toàn bộ những quan niệm về thiện, ác, tốt, xấu, lương tâm, trách nhiệm, hạnh phúc, công bằng… và các chuẩn mực, quy tắc ứng xử được con người đánh giá, lựa chọn, cũng như ý nghĩa tích cực của những quan niệm, chuẩn mực, quy tắc ứng xử đó đối với con người và đời sống xã hội…

Trích: Luật Minh khuê

Như vậy có thể nói, khi nói tới đạo đức người ta nói về quan niệm về việc thiện/ ác, tốt/ xấu, các chuẩn mực và quy tắc ứng xử do cá nhân đánh giá… và khi có nhiều người cùng đánh giá giống nhau thì quan điểm đó được coi là ĐẠO ĐỨC là chuẩn mực chung của cộng đồng, của xã hội! Đạo đức có lịch sử từ lâu đời và cho đến nay nhiều quan điểm không thay đổi, có một số quan điểm mới hơn, xem xét đa chiều hơn và đôi khi thì khác biệt hơn.

Ngày nay khi hội nhập, mạng xã hội trở thành XÃ HỘI thứ 2 của con người, giao tiếp là một yếu tố duy trì liên kết trong XÃ HỘI này và trong XÃ HỘI này giao tiếp là một trong những ưu điểm số một bởi vì nó khiến 1 người không chỉ giao tiếp với 1 người mà còn có thể giao tiếp với chục người, trăm người hoặc nghìn, vạn người ở khắp thế giới.

Tuy nhiên, hiện nay nhiều người cho rằng giao tiếp này đang có vấn đề bởi sự tự do không trật tự và không quản nổi… nó cho phép người ta dùng giao tiếp để tổn thương nhau dễ hơn… bởi vì nghìn người rất khó để biết bạn là ai và không biết ai đang thực sự nói/ làm tổn thương bạn…

Quay trở lại vấn đề ĐẠO ĐỨC MẠNG XÃ HỘI. Đạo đức mạng xã hội có thể nói đó chính là quan niệm của cá nhân đánh giá sự việc, hiện tượng, con người,… thông qua các trang mạng như Facebook, Twitter,… mà trong đó, nguyên tắc ĐẠO ĐỨC được hình thành những đánh giá giống nhau bởi 1  hoặc nhiều nhóm đa số. Từ đó ta thường thấy nhóm quan điểm/ niệm thiểu số thường được cho rằng là đi ngược lại đạo đức.

Gần đây nhất chúng ta thấy sự việc Hoa Hậu Trần Thu Thảo lên tiếng vì bức xúc với ngôn ngữ được bộ 3 của show BITCHES IN TOWN (BIT) tập 20: “Hôm nay mặc xấu: Thủy Tiên – Đông Nhi’ dành cho Đông Nhi. HH cho rằng chương trình sử dụng ngôn ngữ không lành mạnh để phán xét và làm tổn thương người khác…và yêu cầu dừng chương trình (thông qua FB post). Việc không đơn giản dừng lại ở đó, khi mà báo mạng Việt nhà ta nhảy vào mổ xẻ và bắt đầu đưa tin cùng nhiều các bài viết với title sét đánh đùng đùng (vẫn chiêu xưa cũ nhưng hiệu quả) đã tạo nên 1 làn sóng tranh luận dữ dội của cộng đồng mạng. Cộng đồng mạng đa số cho rằng HH nói chí phải và bắt đầu dành những lời lẽ hoa mỹ của mình để phán xét bộ 3 thành viên của BIT không quên kèm theo những lời nói triết lý đầy đạo đức, những ý kiến đó đa phần cho rằng BIT đã dùng ngôn ngữ phán xét và thô tục khi nói về người khác, cách ăn mặc hay dáng vẻ của người khác mà ở đây là người nổi tiếng. Chuyện sẽ chả có gì nếu lác đác trong đó là những RỪNG nhận xét chê bai kèm theo những lời nói thô lỗ của những người này dành cho 3 nhân vật kia.

Đọc lần lượt các comments trên FB, ngẫm đi ngẫm lại mà thấy có cái gì đó sai sai… Có phải số đông kia – những người đang cho rằng BIT trái văn hóa, thô lỗ, sỉ nhục, làm tổn thương người khác – là những thiên thần ủng hộ cho việc không phán xét người khác hay không? Hay cuối cùng họ cũng chỉ là những người mang danh đạo đức được tạo ra bởi số đông và đang dùng những “lời hay ý đẹp” để làm tổn thương 3 nhân vật trong BIT! Nhưng khi đó, họ vẫn được cho là những người thánh thiện, bảo vệ văn hóa, bảo vệ cái đẹp và đầy lùi cái xấu (ở đây là BIT).

Cuối cùng, Đạo đức mạng xã hội  – 1 dạng đạo đức được tạo nên bởi nhóm đa số. Đạo đức mạng xã hội đỘi lốt đạo đức để thực hành việc phản đạo đức mà không sợ bị phán xét…

Tôi xin trích 1 phần trong bài báo trên kênh 14 mà tôi tâm đắc, có lẽ, đây cũng là ý tứ của tôi (xem tại đây)

Dù vậy, xét về công luận, khi đọc những bình luận ở dưới, tôi thấy các bạn không bằng lòng với cách châm biếm của ba host trên nhưng lại thể hiện chúng bằng cách tấn công họ, xúc phạm họ còn nặng nề và khủng khiếp hơn.
Dường như công chúng vẫn đang chưa thực sự ý thức được quyền năng của mình. Họ vẫn chỉ say sưa với quyền lên án, giáo dục, dạy dỗ và thậm chí xúc phạm những người làm chương trình. Nếu thực sự khán giả thấy phẫn nộ với chương trình này, thấy nó dở thì cách tốt nhất để phản ứng với nhà sản xuất là bạn có quyền tẩy chay nó, không xem và không bàn luận về nó thì tự khắc chương trình sẽ sớm “dẹp tiệm”.

Sau vụ việc này, tôi xin phép nói lại về những sự việc tương tự về đạo đức số đông:

  • 1 ông nổi tiếng dùng từ làm tổn thương người khuyết tật, đại diện phía người khuyết tật lên tiếng thì bị đánh giá và cho rằng ông kia nói chẳng có gì sai….
  • Happy polla – 1 người chuyển giới chơi trội. Bị hàng trăm lời sỉ nhục vì cơ thể, cách cô thể hiện… Và nó đúng bởi vì những “người yêu cái đẹp” nói là đúng.

Trước khi hỏi người khác “có quyền phán xét người khác” hay không thì các bạn để ý lại giúp bản thân mình nhé… nếu có trót túm năm tụm ba nói xấu người khác 1 lần rồi hoặc tám trà chanh vỉa hè rồi thì cũng đừng phán xét ngược kiểu thánh thiện thiên thần nhé!

Mảnh ghép của tình yêu thương… từ câu chuyện của trẻ tự kỷ

Standard
Mảnh ghép của tình yêu thương… từ câu chuyện của trẻ tự kỷ

Mảnh ghép của tình yêu thương, mảnh ghép của sự thấu hiểu và nhận thức

Lê Hoàng Minh Sơn

Trong một sáng chủ nhật mưa lất phất, vì công việc và niềm vui của mình tôi đến nơi đó – nơi mà tôi cùng mọi người đang cố gắng thúc đẩy được tình yêu thương một cách toàn diện nhất bằng kiến thức, bằng sự gắn bó và bằng sự sẻ chia. Nơi không có rào cản mang tên tự kỷ cho dù chúng tôi tổ chức điều này vì những hậu quả của nó.

Tại đây, tôi may mắn gặp được Nhện và anh trai trong sự kiện Tương tác và khám phá – ngày hội cùng trẻ tự kỷ – Chúng là hai anh em, anh lớn và em Nhện (8 tuổi)… Hai anh em đi đâu cũng có nhau, tôi nghe cô em gái gọi anh trai mình, cùng ngồi vẽ và dắt tay anh trai đi vòng quanh để nộp lại những tác phẩm tranh vẽ và tô màu của 2 anh em để nhận những con dấu hình mảnh ghép dễ thương từ chương trình.

Tôi nhận thấy cô bé chính là người hùng của gia đình, cô bé hay cười ngại, nhưng lại mạnh mẽ khi ở gần anh trai tự kỷ của mình, như một người bảo vệ, người có thể chia sẻ và hiểu được anh. Với anh trai của Nhện, tôi cảm nhận đối với em,  chỉ có Nhện và mẹ là hai người hiểu em nhất, với em, em không thể hiểu tự kỷ là gì, em cũng không hiểu được chính mình nhưng tôi thấy em cảm nhận được sự có mặt của cô em gái nhỏ này quan trọng với em nhường nào. Tôi đã cố giao tiếp với người anh nhưng, có lẽ điều tôi chỉ có thể làm là nói với em Nhện, và đúng như vậy, người anh trai đã hiểu được những hướng dẫn của tôi thông qua em Nhện.

Tôi thấy thật kỳ diệu làm sao, tôi suy nghĩ và tôi cảm nhận, có lẽ điều hạnh phúc nhất trên đời này đó chính là việc có một người – chỉ cần một người thôi hiểu được mình và yêu thương mình trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

Nhện luôn bên cạnh anh trai

“Anh Bảo yêu ai nhất?

Tớ.

Sao cậu biết?

Tại vì có một lần mẹ hỏi anh: Con yêu ai nhất? Anh trả lời là em Nhện.” 

Trước đó, như một sự thôi thúc vô hình, tôi tham gia cùng cả nhóm bằng niềm vui và sự nhiệt huyết của mình, Tôi cảm nhận được cái đẹp của tình người và một cảm giác lâng lâng bởi những khoảnh khắc đáng quý trong ngày hôm đó! Cảm giác thức tỉnh từ tình yêu thương.

Hãy để yêu thương đồng hành cùng hiểu biết

“Chúng ta tìm thấy được yêu thương ở những nơi tuyệt vọng nhất… (We found love in the hopeless place…)”.  Lời hát này như vang lên trong tâm trí tôi và đúng là như vậy, chỉ khi nào chúng ta thấu hiểu tình yêu thương mới thực sự được thức tỉnh.

“Hãy để yêu thương đồng hành cùng hiểu biết; nhận thức về tự kỷ, nhận thức về yêu thương”