Tag Archives: xã hội

HAI NGƯỜI CHA, HAI ĐỨA TRẺ VÀ MỘT THÍ NGHIỆM CHO ĐỊNH NGHĨA VỀ GIA ĐÌNH

Standard

Đây là điều mà tôi sẽ làm vào Ngày của Cha với hai đứa con tôi – một đứa 6 tuổi và một đứa 3 tuổi. Đứa nhỏ hơn sẽ dậy vào lúc 5:52 (nó không bao giờ cho tôi thêm 8 phút có thể thay đổi tất cả ấy) và quấy rầy anh trai nó ở giường tầng trên. Chồng tôi sẽ đưa chúng xuống nhà để cho tôi có thể ngủ thêm, nhưng thực ra tôi sẽ chỉ nằm trên giường với cái điện thoại cho tới khi cơn thèm cafe kéo đến. Chồng tôi sẽ làm bánh kếp nếu như anh ấy hứng lên, hoặc không thì sẽ là những bát ngũ cốc. Cũng khá đặc biệt nhưng đó là những gì diễn ra vào mọi sáng Chủ nhật trong nhà tôi.

B-YPWSACEAAaJoh.jpg

Chúng ta đều biết rằng gia đình mà ta có được là dựa vào cả may mắn và sự lựa chọn. Khi tôi còn ở cái tuổi chưa lớn hẳn nhưng đã không còn là trẻ con, bố tôi đã bỏ nhà đi. Gia đình đầu tiên ấy của tôi tan đàn xẻ nghé, nhưng điều này lại giải thoát cho tôi, giúp tôi xây dựng được một gia đình mới theo ý tôi. Tôi đã lấy người đàn ông tôi yêu khi bang California cho phép, chúng tôi nhận con nuôi để xây dựng gia đình mình khi bang New York cho phép. Nhìn từ ngoài vào, với hai ông bố và hai đứa trẻ được nhận nuôi, gia đình của chúng tôi trông như một thí nghiệm vậy. Thế nhưng, chẳng phải mọi gia đình đều là một thí nghiệm hay sao?

Điểm đặc biệt của gia đình tôi, điều khiến nó khác biệt so với những định kiến bảo thủ về một gia đình kiểu mẫu, đã cho tôi những góc nhìn đa chiều về thế nào là một cuộc sống gia đình kiểu Mỹ. Và điểm đặc biệt ấy có những lợi thế của nó.

Là hai người đàn ông, chúng tôi không bị giáo huấn bởi những bậc cha mẹ ông bà “thực thụ” hay bởi những người lạ về việc đồng hồ sinh học của chúng tôi hoạt động thế nào – điều mà xảy ra với mọi người phụ nữ tôi quen biết. Khi trở thành những ông bố, vẫn có vài người hoài nghi không biết chúng tôi ưu tiên sự nghiệp hay con cái. Chồng tôi và tôi chia đôi sòng phẳng việc nhà. Tôi đã từng được khen bởi những phụ nữ qua đường chỉ đơn giản vì tôi đang đi cùng những đứa con của tôi; có lẽ họ nghĩ là tôi có một người vợ đang ở nhà tận hưởng chút thời gian cho riêng mình trong khi tôi làm việc đó. Tiêu chuẩn mà xã hội đặt ra cho những ông bố là quá thấp, vậy nên chúng tôi không gặp khó khăn gì để bước qua.

Khi những người đồng tính lấy nhau với mong muốn xây dựng một gia đình bình thường, chúng tôi không còn là những kẻ ngoài cuộc như trước đây nữa. Được chào đón và chấp nhận bởi một xã hội vẫn còn nghi ngờ sự tồn tại của chúng tôi là một đặc quyền, ngay cả khi phải nhận những phản bác từ chính những người đồng tính nhưng không muốn lập gia đình hay có con. Dù vậy, tôi thừa nhận một quan điểm rằng có một số những thỏa hiệp không thể và không nên được tôn trọng.

Dù có may mắn đến đâu, sự kì thị người đồng tính và sự phân biệt chủng tộc vẫn còn đó – các con chúng tôi là người da đen, tôi da nâu còn chồng tôi là người da trắng. Mẹ của bạn cùng lớp con tôi chưa bao giờ trả lời e-mail của tôi về việc sắp xếp một buổi chơi chung cho chúng: là cô ta không để tâm hay không muốn dính dáng gì tới chúng tôi? Những ánh nhìn trên tàu điện ngầm chưa bao giờ biến thành những nụ cười: là họ bối rối hay tàn nhẫn? Đó chỉ là những suy nghĩ thoáng qua; chúng tôi thường dành ít thời gian lo nghĩ về những thứ như thế để tập trung vào việc là một gia đình thực thụ.

o-FATHERS-DAY-GAY-DADS-facebook.jpg

Với bánh mì chuối và những bữa tối cho bốn người, những buổi tập đá bóng và lớp học nhảy, thư viện và sân chơi, gia đình của chúng tôi vẫn bám sát định nghĩa của một gia đình lý tưởng khi chúng tôi có thể thách thức thành kiến của một số người. Những thành kiến này nên bị thách thức như thế. Gia đình là bất kì điều gì bạn gọi là “gia đình”.

Một cộng đồng đồng tính nam lớn tuổi hơn tôi một chút đã từng xây dựng gia đình cho mình giữa lòng đại dịch AIDS. Con cái của họ đi học tại các trường công lập trong thành phố New York – nơi mà họ lần đầu tiên nhận ra rằng gia đình là một thứ có thể tự thu vén theo bất kì cách nào khi cần thiết. Cha mẹ đẻ của các con trai tôi là một phần vô hình nhưng không thể thiếu trong quá trình xây dựng một gia đình kiểu Mỹ của chúng tôi; họ là những người biến chúng tôi thành một gia đình.

family-027.jpg

Con trẻ, giống như tất cả mọi người, có khả năng hiểu được rằng ta có thể hạnh phúc với những gì ta có, cũng như buồn vì những gì ta không có. Sẽ có một giây phút nào đó các con trai tôi sẽ buồn vì không có cha mẹ đẻ, và những khoảnh khắc như thế không có liên quan gì đến tôi hay chồng tôi cả. Còn bây giờ, vì chúng vẫn còn nhỏ, tôi sẽ nghĩ về những khoảnh khắc đó thay cho chúng. Chúng vẫn còn dễ nhớ dễ quên. Một cuộc chuyện trò về bạn bè chúng trông giống cha mẹ ra sao làm tôi cảm thấy bứt rứt khi tưởng tượng rằng, các con tôi lớn lên phải băn khoăn rằng liệu trên đời này trông chúng giống ai nhất. Một buổi thăm trường khiến tôi nhận ra rằng một ngày nào đó, trong lớp Văn học, chúng sẽ được giao một bài viết tự thuật, và khi đó chúng sẽ nhận ra chúng khác với bạn bè xung quanh như thế nào.

Tôi cũng vậy; tôi hạnh phúc với những gì tôi có và buồn vì những gì tôi không có. Tôi đau khổ vì một người cha tôi không thể có, nuổi tiếc cái gia đình tan vỡ ngày ấy nhưng lại hân hoan vì gia đình mà nay tôi đã gây dựng được.

Tôi không thể nhớ được mình như thế nào khi còn là một đứa trẻ 6 tuổi, 3 tuổi lại càng không. Tôi còn không biết tôi thức dây khi nào, tôi đã ăn gì cho bữa sáng. Dù vậy, tôi vẫn nhớ vào một Ngày của Cha nào đó, chúng tôi đã tặng bố tôi một lọ kem cạo râu Old Spice. Tôi vẫn nhớ mang máng màu trắng của cái chai và màu xám xám của cái nắp ấy.

Tất nhiên là mẹ tôi đã mua món quà ấy. Bà một mực cho rằng đấy là một điều mà người ta đều làm. Cha mẹ tôi là dân nhập cự, và sự thích nghi với nền văn hóa mới được cho là một bước thông minh.

Cha mẹ tôi thích nghi rất tốt, thậm chí có thể là quá tốt. Ngoài lọ kem cạo râu ấy, tôi không thể nhớ nổi một điều gì khác về một Ngày của Cha nào trong gia đình chúng tôi. Và rồi vào một thời điểm nào đó, bố tôi tự giải thoát mình khỏi gia đình, đi xa, và làm lại cuộc đời mình. Không hẳn là một giấc mơ Mỹ, nhưng chắc chắn là một trải nghiệm kiểu Mỹ.

Bố tôi có xuất hiện ở một số dấu mốc của cuộc đời tôi (lễ tốt nghiệp đại học của tôi) nhưng bỏ lỡ một số dấu mốc khác (đám cưới của tôi). Khi nghe tin về thành tựu lớn nhất trong sự nghiệp của tôi, ông ấy gửi cho tôi một chiếc e-mail – một chiếc e-mail hào hiệp và chân thành, nhưng vẫn giống như là một thứ bạn thường nhận được từ một đồng nghiệp hơn là từ một người cha. Thế nhưng, đây là cuộc sống gia đình cơ mà, phải không? Mọi gia đình đều có những thiếu sót – những điều được tự hiểu là những giới hạn tất yếu của một gia đình.

Có vài người cha biến mất. Có những người ở lại rất lâu. Có những người lại tàn nhẫn. Đôi khi có những người không ruột thịt – cha của bạn đời hay một người bạn lớn tuổi – xuất hiện và đóng vai một người cha trong cuộc đời bạn. Chúng ta đều biết nhưng lại hay quên điều này. Cha mẹ tôi chính là những người tham vọng xây dựng một gia đình kiểu Mỹ, và vì thế họ đã cho tôi thấy những hạn chế của tiêu chuẩn ấy. Tôi mừng là họ đã làm vậy.

Giờ đây, là một người cha, tôi không cần sự khích lệ nữa; tôi không cần kem cạo râu. Bố tôi là người cho tôi thấy rằng làm cha là một sự ràng buộc trách nhiệm suốt đời. Tôi hy vọng một ngày nào đó được dự lễ tốt nghiệp của con, được chuẩn bị bài phát biểu tại lễ cưới hay đưa ra những lời khuyên về chuyện nhà cửa. Tôi không cần sự biết ơn của bọn trẻ cho những điều này. Đó chỉ là những điều mà những người cha sẽ làm, mặc dù thực ra có thể được làm bởi bất kì ai.

Tác giả: Rumaan Alam.

Dịch: Lan Nhi

Biên tập: Minh Sơn

Advertisements

Khoa học xã hội và hành vi – Khoa học của sự chân thực, đa dạng (Social and Behaviors Science is reality and diversity)

Standard
Khoa học xã hội và hành vi – Khoa học của sự chân thực, đa dạng (Social and Behaviors Science is reality and diversity)

Bước chân lên con đường nhiều màu sắc, tung tăng trong những khu vườn không có giới hạn của những định kiến bởi con đường hay khu vườn mà tôi chọn “ban đầu” mang tên là Khoa học xã hội và hành vi – Nơi hiện thực nhất, là nơi phức tạp nhất, đa dạng nhất và cũng là nơi thách thức nhất với 1 con người nhỏ bé, tuổi đời hạn chế trong cuộc sống này!

Tôi chọn Đại học Y tế Công cộng bởi vì tôi thích hoạt động xã hội, hoạt động cộng đồng nhưng lại không đủ giỏi Văn, Sử, Địa để thi khối C và D… Có lẽ đây cũng là cái cơ duyên.

Năm 2012, sau khi kết thúc năm thứ 1 Đại học Y tế Công cộng với nhiều điều không đạt được như kỳ vọng, điểm thấp, không có động lực và lo lắng vào tương lai. Chương trình học năm nhất có thể nói là chán đối với tôi – một con người yêu thích các hoạt động sôi nổi và nghệ thuật. Những ngày cặm cụi để nhớ được hết tên Latinh/ khoa học của những con vi khuẩn, siêu vi, hay từng những tế bào, thớ cơ các kiểu trên chính cơ thể này…làm tôi chán ngán vô cùng.

Mọi chuyện tưởng như tiếp tục những tháng ngày tệ hại đó thì tôi được tiếp xúc với khoa học xã hội, tâm lý học y đức cơ bản và nhân học xã hội học… Có lẽ đây chính là thứ tôi muốn đây rồi. Nghiên cứu và tìm hiểu về xã hội này quả thật kỳ diệu, đôi khi chân lý cũng không hẳn là chân lý, và đôi khi sự thật lại quá đơn giản trước mắt. Tôi bắt đầu yêu thích nó rồi đấy!

Nhưng các bạn biết đấy khoa học xã hội và hành vi không chỉ những điều diễn ra trong chỉ 1 hoặc 2 xã hội, nó như một thế giới rộng lớn đòi hỏi bạn phải mở rộng đầu của mình…quan sát (tôi phải công nhận rằng quan sát chưa bao giờ là một việc nhàm chán), suy nghĩ, mâu thuẫn, rồi à ừ đúng thế, nhưng có lúc lại “chết thật, sao không phải như vậy!”.

Sau 3-4 tháng đặt chân lên con đường này, tôi tìm thấy động lực của mình nhiều hơn, tôi bắt đầu hướng ra ngoài cộng đồng, nơi mà ngày trước tôi yêu thích nhưng lại bị bó buộc bởi những bài học khô khan, rắc rối ở trường trong 1 năm đầu… Tôi chạy nhảy, nhiệt huyết và yêu đời. Tôi hay tự nghĩ đôi khi mình gặp những điều không may mắn có lẽ đó là 1 phần phải trả lại cho cuộc sống này để cân bằng vạn vật… Chính vì thế, tôi thường nhanh vượt qua những điều buồn đau và những giây phút yếu đuối.

Tôi còn nhớ lần đầu tiên làm việc với người khuyết tật, tôi gặp anh , một người anh đã 25 tuổi (2012) có dáng người nhỏ bằng em gái tôi học lớp 8 (2015), và tất nhiên theo nhận định ban đầu tôi gọi “anh” là “em”. Có lẽ đây cũng là bài học đầu tiên của tôi trong cuộc sống đa dạng và trong những trải nghiệm xã hội của chính mình. Tôi có nhiệm vụ phải đi cùng anh trong đoàn diễu hành, tuy nhiên trong suốt thời gian đó, anh trai bé nhỏ đã không nói chuyện gì với tôi cả. Tôi biết anh bị tổn thương, tôi ngại nhưng tôi tự an ủi mình rằng có lẽ “anh ấy ít nói mới cả anh ấy cũng có giới thiệu gì đâu?”

Sau khi buổi duỗi hành kết thúc, chúng tôi tập trung lại, tôi nhìn thấy nhiều người khuyết tật hơn, những anh/ chị phải ngồi xe lăn, những anh/ chị phải có người cõng, địu… nhưng cái sáng nhất đó chính là nụ cười của họ.

Thêm một điều nữa mà tôi vẫn luôn nhớ mãi về hôm đó, khi tôi nói chuyện cùng cô bé đi hỗ trợ anh H (ngồi xe lăn do khuyết tật vận động). Tôi hỏi cô ấy có phải cô ấy cũng là tình nguyện viên ở trung tâm cho người khuyết tật không? – Cô gái mỉm cười, đáp: “Không, đây là gia đình em, em cũng là người khuyết tật, em đã từng khuyết tật về tâm hồn cho đến khi em gặp mọi người

Và đó cũng mới chỉ là 1 câu chuyện đầu tiên… lúc đó tôi mới thấy mọi việc diễn ra xung quanh có quá nhiều sự kỳ lạ mà chúng ta không nghĩ hay dự tính trước được, và “sự kỳ lạ” đó hiện hữu không xa mà chính trong mỗi chúng ta.

Sau này khi bước chân sâu hơn vào con đường về Giới và Sức khỏe sinh sản, tình dục, tôi đã đổi “sự kỳ lạ” đó thành “sự đa dạng”. Tôi tin rằng không chỉ có Giới, giới tính hay tình dục hay xu hướng tình dục có tồn tài sự đa dạng… sự đa dạng có ở khắp mọi nơi, trong mọi vấn đề, xuyên suốt không gian và thời gian.

P/S: Nhiều khi chúng ta cứ phản ứng quá lên về sự khác biệt (sự đa dạng hay sự kỳ lạ) nhưng chúng ta không hề để ý thấy sự khác biệt đó nằm trong chính mỗi người đâu phải ở nơi xa xôi, chuyện người, chuyện đời… Đơn giản hơn thì cứ vào chợ sẽ rõ 🙂

Bài viết này tôi không chỉ sẽ bất kỳ những kiến thức khoa học nào, chỉ coi như một lần chia sẻ về câu chuyện của mình, dù còn non và xanh nhưng thế mới biết sức mạnh hấp dẫn kỳ diệu của Khoa học xã hội và hành vi.

—-

Stepped on the colorful path, running as a child in the garden without any borders, because that path or gardens are named: Social and Behaviors Science – The most realistic place where the most complex, most diverse and also the most challenging with a little human has limited age in this life!

I chose Hanoi School of Public Health because I am interested in social activities, community activities, however I was not good enough at Literature, History, Geography to take C (which includes Literature, History, Geography)  and D (which includes Literature, Maths and English) entrance exam … Perhaps this is our fate!